Sigurnosni izazovi baltičkih država u kontekstu ukrajinsko-ruskog sukoba

Abstract

Baltičke države prošle su kroz dinamičan i složen istorijski proces oblikovan dominacijom velikih susjednih sila, naročito Rusije. Njihov geografski položaj između Istoka i Zapada, kao i višestoljetna borba za očuvanje identiteta, jezika i kulture, uticali su na formiranje političkih institucija i sigurnosnih strategija koje su prisutne i danas. Nakon sticanja nezavisnosti početkom 20. stoljeća, baltičke države su ubrzo bile suočene s okupacijom tokom Drugog svjetskog rata, a potom i s višedecenijskom dominacijom Sovjetskog Saveza. Njihova ponovna nezavisnost 1991. godine otvorila je put ka evropskim i euroatlantskim integracijama. U kontekstu ukrajinsko-ruskog sukoba, sigurnosni izazovi za baltičke države uključuju vojne i hibridne napade, sajber prijetnje, ekonomski pritisak, energetsku zavisnost i pokušaje političke destabilizacije. Baltičke države su na ove izazove odgovorile jačanjem saradnje s NATO-om i Evropskom unijom, povećanjem izdvajanja za odbranu, modernizacijom vojske i diversifikacijom energetskih izvora. Uprkos pritiscima, ove države pokazuju otpornost i posvećenost očuvanju suvereniteta i demokratskih vrijednosti, čime potvrđuju svoju ulogu pouzdanih saveznika i aktivnih aktera u evropskom sigurnosnom sistemu.